เชียงใหม่ – คณะสงฆ์ หน่วยงานภาครัฐ และภาคประชาชน ร่วมหารือแนวทางฟื้นฟูพื้นที่ประวัติศาสตร์ม่อนพญาหงส์ บนดอยสุเทพ เตรียมพัฒนาเป็นพุทธอุทยานและแหล่งเรียนรู้ด้านพระพุทธศาสนา ประวัติศาสตร์ และสิ่งแวดล้อม โดยยึดหลักอนุรักษ์ป่าและโบราณสถานเดิม
เมื่อวันที่ 15 ตุลาคม 2569 คณะทำงานโครงการฟื้นฟูพื้นที่ม่อนพญาหงส์ ดอยสุเทพ จังหวัดเชียงใหม่ นำโดยพระครูธีรสุตพจน์ เจ้าอาวาสวัดผาลาด (สกทาคามี) เจ้าคณะตำบลสุเทพ และผู้ช่วยอธิการบดีมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตเชียงใหม่ พร้อมด้วยหัวหน้าอุทยานแห่งชาติดอยสุเทพ-ปุย นายกเทศมนตรีเมืองสุเทพและคณะผู้บริหารท้องถิ่น นายเชิดพงษ์ กิ่วแก้ว ตลอดจนตัวแทนภาคประชาชน ได้นำรายงานโครงการ เอกสารทางประวัติศาสตร์ และแบบร่างแนวคิด เข้ากราบถวายรายงานพระธรรมเสนาบดี เจ้าคณะภาค 7 ณ วัดพระธาตุดอยสุเทพราชวรวิหาร เพื่อขอรับคำแนะนำในการดำเนินโครงการ
พื้นที่ม่อนพญาหงส์ ซึ่งอยู่บริเวณตรงข้ามหอดูดาวสิรินธร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ มีความเกี่ยวข้องกับประวัติศาสตร์การสร้างเส้นทางขึ้นดอยสุเทพในสมัยครูบาเจ้าศรีวิชัย เมื่อปี พ.ศ. 2477 โดยข้อมูลของโครงการระบุว่า บริเวณดังกล่าวเคยเป็นที่ตั้งของวัดอนาคามี หนึ่งในอารามที่เกี่ยวข้องกับแนวคิดการสร้างศาสนสถานตามระดับชั้นแห่งการปฏิบัติธรรม ปัจจุบันยังคงมีร่องรอยฐานเจดีย์และอิฐที่มีจารึกปี พ.ศ. 2477 หลงเหลืออยู่
พระธรรมเสนาบดีได้ให้แนวทางแก่คณะทำงาน โดยเน้นการบูรณาการพระพุทธศาสนา ประวัติศาสตร์ และการอนุรักษ์ธรรมชาติเข้าด้วยกัน เพื่อให้พื้นที่แห่งนี้เป็นแหล่งเรียนรู้ที่กลมกลืนกับระบบนิเวศของป่าต้นน้ำดอยสุเทพ พร้อมทั้งส่งเสริมความร่วมมือระหว่างคณะสงฆ์ สถาบันการศึกษา หน่วยงานภาครัฐ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และประชาชน
แนวทางการพัฒนาโครงการประกอบด้วยการจัดสร้างพระธาตุอนาคามีศรีวิชัย ศาลานิทรรศการเรียนรู้สิ่งแวดล้อม และป้ายสื่อความหมายทางประวัติศาสตร์ โดยกำหนดหลักการสำคัญคือไม่ตัดโค่นต้นไม้ใหญ่และไม่ทำลายฐานเจดีย์โบราณเดิม ทั้งนี้ โครงการยังมุ่งหมายให้เป็นส่วนหนึ่งของการสืบสานมรดกครูบาเจ้าศรีวิชัย ในวาระครบรอบ 150 ปีชาตกาล พ.ศ. 2571
ภายหลังการเข้ากราบถวายรายงาน คณะทำงานได้ขึ้นไปเวียนประทักษิณรอบองค์พระบรมธาตุดอยสุเทพ และกราบสักการะรูปเหมือนครูบาเจ้าศรีวิชัย เพื่อความเป็นสิริมงคล
สำหรับขั้นตอนต่อไป มีกำหนดนำแนวทางและรายละเอียดโครงการเข้าสู่การประชุมหารือร่วมกันอย่างเป็นทางการในวันที่ 29 ตุลาคม 2569 เพื่อพิจารณาแนวทางดำเนินงานและประสานความร่วมมือจากทุกภาคส่วนต่อไป
